اسپاسم در ام اس یکی از علائم شایع بیماری است که میتواند حرکت، راه رفتن و فعالیتهای روزمره را دشوار کند. با علل، علائم و راهکارهای کنترل اسپاسم در ام اس آشنا شوید.
اسپاسم در ام اس یکی از مشکلاتی است که بسیاری از افراد مبتلا به بیماری اماس ممکن است در طول بیماری تجربه کنند. بعضی افراد آن را به شکل سفتی و خشکی عضلات احساس میکنند، در حالی که برای برخی دیگر، عضله ناگهان منقبض میشود و دست یا پا بدون اختیار حرکت میکند.
اسپاسم ممکن است خفیف باشد و فقط کمی حرکت را محدود کند، اما در بعضی افراد شدت آن به حدی میرسد که راه رفتن، جابهجا شدن از تخت به صندلی، لباس پوشیدن یا حتی خوابیدن را دشوار میکند. اسپاسم شدید و کنترلنشده همچنین میتواند باعث درد، کوتاه شدن عضلات و محدود شدن دامنه حرکتی مفاصل شود.
نکته مهم این است که اسپاسم در ام اس همیشه به معنی یکسان بودن شرایط در همه افراد نیست. علت، شدت، محل درگیری و تأثیر آن بر زندگی روزمره میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. به همین دلیل، یک روش درمانی که برای یک فرد مناسب است، لزوماً بهترین انتخاب برای فرد دیگری نیست.
توصیه میشود افراد مبتلا به اماس که دچار اسپاسم یا سفتی عضلات هستند، از نظر عوامل تشدیدکننده بررسی شوند و در صورت تأثیر اسپاسم بر حرکت، وضعیت بدن یا عملکرد، ارزیابی تخصصی انجام شود.
در این مقاله از کلینیک توانبخشی آبی در مشهد، میخواهیم با زبان ساده توضیح دهیم اسپاسم در ام اس چرا اتفاق میافتد، چه علائمی دارد و چه راهکارهایی میتواند به کنترل آن کمک کند.
اگر اسپاسم عضلات در ام اس باعث سفتی شدید، درد، اختلال در راه رفتن یا محدود شدن فعالیتهای روزانه شما شده است، بهتر است منتظر شدیدتر شدن مشکل نمانید. ارزیابی تخصصی در بخش فیزیوتراپی و کاردرمانی کلینیک توانبخشی آبی میتواند به مشخص شدن نیازهای توانبخشی شما کمک کند.
⸻
راهکار اول: ابتدا نوع و شدت اسپاسم در ام اس را بهدرستی ارزیابی کنید
اولین قدم برای کنترل اسپاسم در ام اس این است که مشخص شود دقیقاً چه اتفاقی برای عضلات افتاده است.
اسپاستیسیته یا سفتی عضلات ممکن است با علائم مختلفی همراه باشد؛ برای مثال:
* احساس سفتی و خشکی در عضلات
* گرفتگی ناگهانی عضلات
* پرش یا حرکت غیرارادی دست و پا
* درد عضلانی
* دشواری در خم و راست کردن مفاصل
* سخت شدن راه رفتن
* تغییر وضعیت بدن هنگام نشستن یا ایستادن
* دشواری در استفاده از دستها
* محدود شدن حرکت مفاصل
* افزایش مشکل هنگام انجام بعضی فعالیتهای روزمره
زمانی که فرد مبتلا به اماس دچار حرکات غیرارادی، سفتی عضلات، درد یا محدودیت حرکتی شده است، احتمال اسپاستیسیته بررسی شود.
ارزیابی فقط به این معنی نیست که درمانگر بگوید «عضله سفت است». باید مشخص شود اسپاسم کدام عضلات را درگیر کرده، چه زمانی بیشتر میشود، چقدر حرکت را محدود میکند و آیا روی راه رفتن، تعادل یا فعالیتهای روزانه تأثیر گذاشته است یا خیر.
برای مثال ممکن است یک فرد بیشتر در عضلات پا دچار سفتی باشد و مشکل اصلی او راه رفتن باشد، در حالی که فرد دیگری در دستها دچار اسپاسم شود و نتواند بهراحتی لباس بپوشد یا وسایل را در دست بگیرد.
بنابراین ارزیابی فردمحور، پایه انتخاب روش مناسب برای کنترل اسپاسم در ام اس است.
⸻
راهکار دوم: عوامل تشدیدکننده اسپاسم در ام اس را پیدا و برطرف کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که هر افزایش ناگهانی اسپاسم را مستقیماً به پیشرفت اماس نسبت دهیم.
در حالی که عوامل مختلفی میتوانند اسپاسم را بیشتر کنند. مواردی مانند عفونت، مشکلات مثانه و روده، زخم فشاری، درد، وضعیت نامناسب بدن و بعضی مشکلات مرتبط با وضعیت قرارگیری بدن میتوانند اسپاسم را تشدید کنند.
به همین دلیل، اگر فردی متوجه شود اسپاسم در ام اس بهطور ناگهانی بیشتر شده، بهتر است علت آن بررسی شود.
چه چیزهایی را باید بررسی کرد؟
عفونت:
گاهی وجود عفونت میتواند وضعیت علائم را بدتر کند. اگر افزایش ناگهانی اسپاسم همراه با علائم غیرمعمول دیگری اتفاق افتاده است، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
مشکلات مثانه و روده:
مشکلات ادراری یا یبوست میتوانند شرایط فرد را دشوارتر کنند و ممکن است اسپاسم را تشدید کنند.
درد:
وجود درد در هر قسمت از بدن ممکن است باعث افزایش تنش عضلات شود.
وضعیت نشستن و خوابیدن:
اگر بدن برای مدت طولانی در وضعیت نامناسب قرار بگیرد، فشار بیشتری به بعضی عضلات و مفاصل وارد میشود.
وسایل کمکی نامناسب:
اگر عصا، واکر یا سایر وسایل کمکی بهدرستی انتخاب یا تنظیم نشده باشند، ممکن است الگوی حرکت فرد را نامناسب کنند.
پس یکی از مهمترین راهکارهای کنترل اسپاسم در ام اس این است که قبل از افزایش خودسرانه تمرین یا دارو، عوامل تشدیدکننده بررسی شوند.
⸻
راهکار سوم: کشش مناسب عضلات را با برنامه تخصصی انجام دهید
کشش عضلات یکی از روشهایی است که ممکن است در برنامه توانبخشی فرد مبتلا به اماس مورد استفاده قرار گیرد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
کشش بیشتر همیشه به معنی نتیجه بهتر نیست.
وقتی عضله سفت است، انجام کشش شدید یا ناگهانی میتواند ناراحتی ایجاد کند. برنامه کششی باید با توجه به عضلات درگیر، دامنه حرکتی مفاصل، توانایی فرد و سایر علائم اماس تنظیم شود.
برای مثال اگر عضلات پشت ران یا ساق بیش از حد سفت باشند، متخصص توانبخشی میتواند وضعیت حرکت مفصل و طول عضله را بررسی کند و تمرین مناسب را آموزش دهد.
در برنامه توانبخشی ممکن است از کششهای کنترلشده، تمرینات حرکتی و آموزش وضعیت صحیح بدن استفاده شود. هدف فقط کاهش سفتی نیست؛ بلکه حفظ دامنه حرکتی و کمک به انجام بهتر فعالیتهای روزانه نیز اهمیت دارد.
در بررسی مداخلات غیردارویی اسپاستیسیته، روشهایی مانند کشش، ایستادن، اسپلینت و برنامههای ورزشی را در میان گزینههای توانبخشی مورد بررسی قرار داده است.
بنابراین اگر اسپاسم در ام اس دارید، بهتر است به جای انجام حرکات تصادفی از اینترنت، ابتدا برنامهای متناسب با شرایط خود دریافت کنید.
⸻
راهکار چهارم: فیزیوتراپی را برای کنترل اسپاسم و حفظ حرکت وارد برنامه کنید
فیزیوتراپی یکی از بخشهای مهم توانبخشی افراد مبتلا به اماس است.
هدف فیزیوتراپی در اسپاسم فقط «شل کردن عضله» نیست. درمانگر باید بررسی کند که سفتی عضلات چه تأثیری بر راه رفتن، تعادل، قدرت، دامنه حرکتی و استقلال فرد گذاشته است.
برنامه فیزیوتراپی میتواند بر اساس نیاز فرد شامل موارد مختلفی باشد؛ از جمله:
* تمرینات حرکتی
* کشش عضلات
* تمرینات تقویت عضلات مناسب
* تمرین تعادل
* تمرین راه رفتن
* آموزش جابهجایی صحیح
* اصلاح وضعیت بدن
* تمرینات عملکردی
* آموزش تمرینات قابل انجام در منزل
تأکید میشود افراد مبتلا به اماس که مشکلات حرکتی دارند باید برای تعیین اهداف فردی و روش رسیدن به این اهداف ارزیابی شوند و فیزیوتراپیست دارای تجربه در اماس میتواند در این مسیر نقش داشته باشد.
در کلینیک توانبخشی آبی در مشهد، فیزیوتراپی میتواند بر اساس وضعیت هر فرد و با توجه به هدف اصلی او تنظیم شود؛ برای یک نفر ممکن است هدف اصلی بهتر شدن راه رفتن باشد و برای فرد دیگر کاهش محدودیت حرکتی یا افزایش استقلال در فعالیتهای روزانه.
⸻
راهکار پنجم: تمرینات را با توجه به توانایی فرد و میزان خستگی تنظیم کنید
ورزش و فعالیت بدنی برای بسیاری از افراد مبتلا به اماس مفید است، اما برنامه تمرینی باید متناسب با شرایط فرد باشد.
یکی از مشکلاتی که ممکن است در اماس وجود داشته باشد، خستگی است. بنابراین برنامهای که بیش از حد سنگین باشد ممکن است فرد را خسته کند و ادامه دادن آن را دشوار سازد.
از طرف دیگر، کنار گذاشتن کامل فعالیت بدنی نیز راهکار مناسبی نیست. توصیه میشود افراد مبتلا به اماس به ورزش ادامه دهند و در صورت وجود مشکلات حرکتی یا خستگی، برنامههای ورزشی تحت نظارت میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
در زمان تمرین باید به وضعیت بدن توجه کرد. اگر فرد هنگام تمرین احساس درد غیرمعمول، ضعف شدید یا افزایش قابلتوجه علائم دارد، بهتر است تمرین متوقف و شرایط با متخصص بررسی شود.
هدف از تمرین در اسپاسم در ام اس این نیست که فرد را تحت فشار قرار دهیم؛ هدف این است که بدن تا حد توانایی خود فعال بماند و عملکرد فرد حفظ شود.
⸻
راهکار ششم: وضعیت نشستن، ایستادن و خوابیدن را اصلاح کنید
وضعیت بدن میتواند تأثیر زیادی بر راحتی فرد مبتلا به اماس داشته باشد.
اگر پاها، لگن، تنه یا دستها برای مدت طولانی در وضعیت نامناسب قرار بگیرند، ممکن است فشار بیشتری به عضلات و مفاصل وارد شود.
برای مثال فردی که هنگام نشستن همیشه لگن خود را به یک سمت میبرد یا پایش در وضعیت نامناسب قرار میگیرد، ممکن است به مرور با مشکلات حرکتی بیشتری مواجه شود.
در ارزیابی توانبخشی، وضعیت بدن در حالتهای مختلف بررسی میشود:
* نشستن روی صندلی
* نشستن روی ویلچر
* ایستادن
* خوابیدن
* جابهجایی بین تخت و صندلی
* راه رفتن
گاهی یک تغییر ساده در نحوه قرارگیری بدن یا تنظیم وسیله کمکی میتواند انجام فعالیت را راحتتر کند.
به همین دلیل، اصلاح وضعیت بدن یکی از راهکارهای مهم در مدیریت اسپاسم عضلات در ام اس محسوب میشود و بهتر است بر اساس شرایط هر فرد انجام شود.
⸻
راهکار هفتم: برای فعالیتهای روزمره از کاردرمانی کمک بگیرید
اسپاسم فقط روی عضلات تأثیر نمیگذارد؛ بلکه ممکن است فعالیتهای روزانه فرد را نیز دشوار کند.
برای مثال ممکن است فرد به دلیل سفتی دست نتواند:
* دکمه لباس را ببندد.
* قاشق را بهراحتی در دست بگیرد.
* موهای خود را شانه کند.
* تلفن همراه را نگه دارد.
* درِ بطری را باز کند.
* بهتنهایی لباس بپوشد.
در این شرایط کاردرمانی میتواند به فرد کمک کند روش انجام فعالیتها را متناسب با توانایی خود تغییر دهد.
کاردرمانگر علاوه بر بررسی حرکت، استقلال فرد در زندگی روزمره را نیز در نظر میگیرد. در صورت نیاز، ممکن است روشهای سادهتر انجام فعالیت یا استفاده از وسایل کمکی مناسب آموزش داده شود.
نقش تیم چندتخصصی شامل فیزیوتراپیست و کاردرمانگر در مدیریت و توانبخشی افراد مبتلا به اماس تأکید دارد.
در کلینیک توانبخشی آبی، بخش کاردرمانی میتواند در کنار فیزیوتراپی، روی افزایش استقلال فرد در فعالیتهای روزمره تمرکز کند.
⸻
راهکار هشتم: از کوتاه شدن عضلات و محدود شدن مفاصل پیشگیری کنید
اگر اسپاسم در ام اس برای مدت طولانی شدید باشد و دامنه حرکت مفاصل کاهش پیدا کند، ممکن است حرکت مفصل دشوارتر شود.
برای مثال اگر زانو یا مچ پا برای مدت طولانی در یک وضعیت باقی بماند، ممکن است به مرور حرکت آن محدودتر شود.
این مسئله اهمیت پیشگیری را نشان میدهد.
توانبخشی میتواند با بررسی دامنه حرکتی مفاصل، وضعیت عضلات و نحوه قرارگیری اندامها، به شناسایی زودهنگام محدودیتها کمک کند.
در بعضی افراد ممکن است استفاده از وسایل کمکی یا اسپلینت نیز مطرح شود؛ اما این وسایل نباید بدون ارزیابی و صرفاً بر اساس توصیههای عمومی تهیه شوند.
هدف این است که تا حد امکان:
حرکت مفصل حفظ شود → وضعیت بدن مناسب بماند → فعالیت روزانه راحتتر انجام شود.
⸻
راهکار نهم: داروهای ضداسپاسم را فقط با نظر پزشک مصرف کنید
در مواردی که اسپاسم شدید است، ممکن است پزشک درمان دارویی را نیز در نظر بگیرد.
یکی از داروهایی که به عنوان گزینه خط اول برای برخی افراد مبتلا به اماس و اسپاستیسیته مطرح شده، باکلوفن خوراکی است. در صورت مناسب نبودن یا کافی نبودن اثر، گزینههای دیگری نیز ممکن است با نظر پزشک بررسی شوند.
اما نکته مهم این است که دارو باید بر اساس شرایط همان فرد انتخاب شود.
مصرف خودسرانه دارو، تغییر دوز یا قطع ناگهانی بعضی داروها میتواند مشکلساز باشد.
همچنین کاهش اسپاسم همیشه به معنی بهتر شدن عملکرد نیست. بعضی افراد ممکن است از مقدار مشخصی سفتی عضلات برای ایستادن یا جابهجایی استفاده کنند.یز توصیه میشود هنگام تصمیمگیری درباره درمان اسپاستیسیته، تعادل بین فواید و عوارض درمان در نظر گرفته شود.
بنابراین بهترین نتیجه معمولاً زمانی به دست میآید که درمان دارویی و توانبخشی با یکدیگر هماهنگ باشند.
⸻
راهکار دهم: هدف درمان را فقط «کم شدن اسپاسم» قرار ندهید
یکی از نکات مهم در درمان اسپاسم در ام اس این است که موفقیت درمان را فقط با میزان سفتی عضلات نسنجیم.
فرض کنید اسپاسم یک فرد کمی کمتر شده، اما هنوز نمیتواند بهتنهایی از صندلی بلند شود. آیا درمان موفق بوده است؟
یا فردی را در نظر بگیرید که اسپاسم او کاملاً از بین نرفته، اما اکنون راحتتر راه میرود و میتواند لباس خود را بدون کمک بپوشد.
در این حالت، کاهش کامل اسپاسم شاید اتفاق نیفتاده باشد، اما عملکرد فرد بهتر شده است.
بنابراین اهداف توانبخشی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
* راحتتر راه رفتن
* کاهش درد
* بهتر شدن تعادل
* راحتتر شدن جابهجایی
* افزایش استقلال
* بهتر شدن استفاده از دستها
* راحتتر شدن خواب
* حفظ دامنه حرکتی
* جلوگیری از عوارض ناشی از بیحرکتی
نیز بر تعیین اهداف فردی و انتخاب درمان بر اساس نیازها و شرایط شخص تأکید دارد.
⸻
راهکار یازدهم: تمرینهای خانگی را بعد از ارزیابی تخصصی ادامه دهید
توانبخشی فقط به زمان حضور در کلینیک محدود نمیشود.
اگر متخصص برای فرد تمرین خانگی مشخصی تجویز کند، انجام منظم آن میتواند به حفظ دستاوردهای توانبخشی کمک کند.
اما تمرین خانگی باید شخصیسازی شده باشد.
مثلاً تمرینی که برای فردی با اسپاسم خفیف مناسب است، ممکن است برای فردی که تعادل بسیار ضعیفی دارد مناسب نباشد.
بهتر است برنامه خانگی شامل تمرینهایی باشد که:
* فرد نحوه صحیح انجام آن را یاد گرفته باشد.
* با توانایی فعلی او هماهنگ باشد.
* هدف مشخصی داشته باشد.
* باعث درد غیرعادی نشود.
* قابلیت انجام منظم در خانه را داشته باشد.
تداوم فعالیت نیز اهمیت دارد؛ NICE توصیه میکند افراد مبتلا به اماس پس از پایان برنامههای درمانی، در صورت امکان فعالیت ورزشی خود را ادامه دهند تا از فواید بلندمدت آن بهره ببرند.
⸻
راهکار دوازدهم: علائم جدید یا افزایش ناگهانی اسپاسم را نادیده نگیرید
اگر اسپاسم در ام اس بهصورت ناگهانی شدیدتر شده، نباید همیشه تصور کنیم که بیماری حتماً پیشرفت کرده است.
همانطور که گفتیم، عوامل مختلفی مانند عفونت، مشکلات مثانه و روده، درد، وضعیت نامناسب بدن و سایر عوامل میتوانند اسپاسم را تشدید کنند.
به همین دلیل بهتر است افزایش قابلتوجه یا ناگهانی علائم با پزشک و تیم توانبخشی مطرح شود.
بهخصوص اگر تغییرات زیر ایجاد شده باشد:
* راه رفتن سختتر از قبل شده است.
* پاها بیشتر از گذشته سفت میشوند.
* درد جدید ایجاد شده است.
* دامنه حرکت دست یا پا کاهش یافته است.
* جابهجایی دشوارتر شده است.
* خواب به دلیل گرفتگی عضلات مختل شده است.
* فعالیتهای روزانه که قبلاً بهتنهایی انجام میشدند، نیاز به کمک پیدا کردهاند.
هرچه مشکل زودتر ارزیابی شود، امکان طراحی برنامه مناسبتر برای حفظ عملکرد وجود دارد.
⸻
اسپاسم در ام اس چه زمانی نیاز به مراجعه به کلینیک توانبخشی دارد؟
اگر اسپاسم خفیف است و تأثیری بر فعالیتهای روزانه ندارد، ممکن است با آموزش و پیگیری منظم مدیریت شود.
اما مراجعه به متخصص توانبخشی اهمیت بیشتری پیدا میکند اگر:
* اسپاسم راه رفتن را مختل کرده باشد.
* عضلات دائماً سفت باشند.
* درد ناشی از گرفتگی ایجاد شده باشد.
* حرکت مفاصل محدود شده باشد.
* فرد برای جابهجایی به کمک بیشتری نیاز پیدا کرده باشد.
* فعالیتهای روزمره دشوار شده باشند.
* اسپاسم خواب را مختل کند.
* استفاده از دستها سختتر شده باشد.
* وضعیت بدن تغییر کرده باشد.
* علائم نسبت به گذشته بیشتر شده باشند.
اگر اسپاسم در ام اس روی حرکت و استقلال فرد تأثیر گذاشته است، ارزیابی توسط تیم توانبخشی میتواند به مشخص شدن اهداف درمان کمک کند. در مواردی که اسپاستیسیته تأثیر قابلتوجهی بر حرکت، وضعیت بدن یا عملکرد دارد و درمانهای اولیه کافی نیستند، ارجاع به تیم چندتخصصی دارای تجربه در مدیریت اسپاستیسیته را توصیه میکند.
⸻
نقش فیزیوتراپی و کاردرمانی در درمان اسپاسم در ام اس چیست؟
فیزیوتراپی بیشتر میتواند روی حرکت، تعادل، راه رفتن، دامنه حرکتی، قدرت عضلات و عملکرد حرکتی تمرکز کند.
کاردرمانی نیز میتواند روی استقلال فرد در فعالیتهای روزمره، استفاده بهتر از دستها، روش انجام فعالیتها و انتخاب راهکارها یا وسایل کمکی مناسب تمرکز داشته باشد.
در واقع این دو بخش رقیب یکدیگر نیستند؛ بلکه میتوانند مکمل هم باشند.
برای فردی که اسپاسم پا باعث اختلال در راه رفتن شده، فیزیوتراپی ممکن است بخش مهمی از برنامه باشد. اگر همان فرد به دلیل اسپاسم دست در لباس پوشیدن یا غذا خوردن نیز مشکل داشته باشد، کاردرمانی میتواند در کنار فیزیوتراپی وارد برنامه شود.
مدیریت اماس به شکل چندتخصصی نیز در راهنماهای معتبر توصیه شده است و فیزیوتراپیستها و کاردرمانگران میتوانند بخشی از تیم مراقبت و توانبخشی باشند.
⸻
آیا اسپاسم در ام اس کاملاً درمان میشود؟
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست.
اسپاسم در ام اس میتواند شدتهای مختلفی داشته باشد و هدف درمان نیز با توجه به شرایط فرد متفاوت است.
در بسیاری از موارد، هدف اصلی این است که اسپاسم کنترل شود و تأثیر آن بر زندگی روزمره کاهش پیدا کند.
ممکن است درمان باعث شود:
* درد کمتر شود.
* حرکت راحتتر شود.
* دامنه حرکتی حفظ شود.
* راه رفتن بهتر شود.
* انجام فعالیتهای روزانه آسانتر شود.
* خواب بهتر شود.
* احتمال ایجاد بعضی عوارض ناشی از سفتی و بیحرکتی کاهش پیدا کند.
بنابراین بهتر است به جای انتظار برای یک «درمان یکسان برای همه»، هدف مشخص و قابل اندازهگیری برای هر فرد تعیین شود.
⸻
آیا اسپاسم در ام اس فقط در پاها ایجاد میشود؟
خیر.
اگرچه پاها از قسمتهایی هستند که ممکن است درگیر اسپاستیسیته شوند، اما اسپاسم میتواند روی قسمتهای مختلف بدن تأثیر بگذارد.
ممکن است فرد در دست، پا، تنه یا سایر گروههای عضلانی احساس سفتی یا حرکات غیرارادی داشته باشد.
محل درگیری اهمیت زیادی دارد، زیرا نوع مشکل عملکردی را نیز تغییر میدهد.
برای مثال:
اسپاسم پا: ممکن است راه رفتن و تعادل را دشوار کند.
اسپاسم دست: ممکن است گرفتن اشیا و انجام فعالیتهای ظریف را سخت کند.
اسپاسم تنه: ممکن است روی وضعیت نشستن و حرکت بدن اثر بگذارد.
به همین دلیل، برنامه توانبخشی باید بر اساس محل و شدت اسپاسم طراحی شود.
⸻
جمعبندی: برای کنترل اسپاسم در ام اس چه کاری انجام دهیم؟
اسپاسم در ام اس میتواند از یک سفتی خفیف عضلات تا گرفتگیهای شدید و محدودکننده حرکت متفاوت باشد. این مشکل ممکن است روی راه رفتن، تعادل، خواب، درد و فعالیتهای روزمره تأثیر بگذارد.
نکته مهم این است که افزایش اسپاسم همیشه به معنی پیشرفت بیماری نیست و عواملی مانند عفونت، مشکلات مثانه و روده، درد، وضعیت نامناسب بدن و سایر عوامل میتوانند علائم را تشدید کنند.
برای کنترل بهتر اسپاسم میتوان از یک برنامه جامع شامل:
* ارزیابی تخصصی
* شناسایی عوامل تشدیدکننده
* تمرینات حرکتی و کششی مناسب
* فیزیوتراپی
* کاردرمانی
* اصلاح وضعیت بدن
* تمرینات خانگی
* حفظ فعالیت بدنی متناسب با توانایی فرد
* و در صورت نیاز درمان دارویی با نظر پزشک
استفاده کرد.
در کلینیک توانبخشی آبی در مشهد، بخشهای فیزیوتراپی و کاردرمانی میتوانند با توجه به شرایط فرد، اهداف توانبخشی و مشکلات حرکتی و عملکردی او در برنامه درمانی قرار بگیرند.
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان مبتلا به اماس است و اسپاسم در ام اس باعث سفتی عضلات، درد، اختلال در راه رفتن یا کاهش استقلال شده است، بهتر است مشکل را نادیده نگیرید.
برای رزرو وقت ارزیابی و دریافت برنامه توانبخشی متناسب با شرایط خود، با کلینیک توانبخشی آبی در مشهد تماس بگیرید. ارزیابی دقیق میتواند اولین قدم برای شناخت بهتر مشکل و انتخاب مسیر مناسب توانبخشی باشد.
اسپاسم را فقط تحمل نکنید؛ علت و تأثیر آن را بررسی کنید و برای حفظ حرکت و استقلال، توانبخشی را جدی بگیرید.
⸻
سوالات متداول درباره اسپاسم در ام اس
آیا اسپاسم در ام اس طبیعی است؟
اسپاستیسیته و اسپاسم از علائم شناختهشده اماس هستند، اما شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. اگر اسپاسم جدید، شدید یا محدودکننده فعالیتهای روزانه شده باشد، بهتر است ارزیابی شود.
بهترین درمان اسپاسم در ام اس چیست؟
یک درمان واحد برای همه افراد وجود ندارد. بسته به شدت اسپاسم و تأثیر آن بر عملکرد، ممکن است فیزیوتراپی، کاردرمانی، تمرینات مناسب، اصلاح وضعیت بدن و در بعضی افراد درمان دارویی مورد استفاده قرار گیرد. انتخاب روش باید پس از ارزیابی فرد انجام شود.
آیا فیزیوتراپی به اسپاسم در ام اس کمک میکند؟
فیزیوتراپی میتواند بخشی از برنامه مدیریت اسپاسم و مشکلات حرکتی در اماس باشد. برنامه ممکن است شامل تمرینات حرکتی، کششی، تعادل، راه رفتن و آموزش فعالیتهای مناسب باشد. بر نقش فیزیوتراپیستهای دارای تجربه در اماس در مدیریت مشکلات حرکتی تأکید دارد.
آیا کاردرمانی برای اسپاسم در ام اس کاربرد دارد؟
بله. اگر اسپاسم باعث شده انجام فعالیتهایی مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن، گرفتن وسایل یا سایر فعالیتهای روزمره دشوار شود، کاردرمانی میتواند برای افزایش استقلال فرد و پیدا کردن روشهای مناسبتر انجام فعالیتها مفید باشد.
آیا باید برای اسپاسم در ام اس استراحت کامل داشت؟
استراحت مطلق معمولاً راهکار مناسبی برای همه افراد نیست. فعالیت بدنی و ورزش متناسب با شرایط فرد میتواند بخشی از مدیریت اماس باشد؛ با این حال برنامه تمرینی باید بر اساس توانایی فرد و علائم او تنظیم شود.
چه زمانی برای اسپاسم در ام اس به کلینیک توانبخشی مراجعه کنیم؟
اگر اسپاسم باعث درد، کاهش دامنه حرکتی، اختلال در راه رفتن، دشواری در فعالیتهای روزمره، مشکل در خواب یا کاهش استقلال شده است، ارزیابی توانبخشی میتواند مفید باشد. در اسپاستیسیتهای که عملکرد، وضعیت بدن یا حرکت را بهطور قابلتوجهی مختل کرده و با اقدامات اولیه کنترل نمیشود، ارزیابی تیم تخصصیتر نیز توصیه میشود.
آیا اسپاسم در ام اس با دارو کنترل میشود؟
در برخی افراد پزشک ممکن است داروهای ضداسپاسم را تجویز کند. باکلوفن خوراکی یکی از گزینههای مطرح است و انتخاب دارو باید با توجه به شرایط فرد، اهداف درمان و عوارض احتمالی انجام شود.