شناخت انواع آتاکسی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نوع و علت آتاکسی میتواند روی علائم، روند بیماری و برنامه توانبخشی تأثیر بگذارد. به طور کلی، آتاکسی بر اساس محل درگیری سیستم عصبی میتواند به انواع آتاکسی مخچهای، آتاکسی حسی و آتاکسی وستیبولار (دهلیزی) تقسیم شود.
اتاکسی به زبان ساده یعنی اختلال در هماهنگی حرکات بدن؛ یعنی مغز و سیستم عصبی نمیتوانند حرکات عضلات را آنطور که باید با یکدیگر هماهنگ کنند. فرد مبتلا ممکن است هنگام راه رفتن تعادل خود را از دست بدهد، حرکات دستهایش دقیق نباشد، در انجام کارهای روزمره دچار مشکل شود یا حتی تغییراتی در صحبت کردن و حرکات چشم داشته باشد.
از نظر علت نیز ممکن است ارثی، اکتسابی، تحلیلبرنده یا بدون سابقه خانوادگی باشد. آتاکسی خود یک بیماری واحد نیست، بلکه میتواند در اثر بیماریها و مشکلات مختلف عصبی ایجاد شود.
در این مقاله از کلینیک توانبخشی آبی در مشهد با انواع آتاکسی، علائم مهم، روشهای تشخیص و راهکارهای توانبخشی آشنا میشویم و توضیح میدهیم که فیزیوتراپی و کاردرمانی چگونه میتوانند به فرد مبتلا کمک کنند.
نکته مهم: آتاکسی علتهای متفاوتی دارد و برنامه درمانی هر فرد باید بر اساس علت بیماری، شدت علائم، تواناییهای فرد و نظر پزشک و تیم توانبخشی تعیین شود. این مقاله جایگزین تشخیص پزشکی نیست.
با شناخت انواع آتاکسی، مسیر درمان و توانبخشی را هدفمند کنید
یکی از اولین قدمها برای کمک به فرد مبتلا، مشخص کردن نوع و علت اختلال حرکتی است. همه افرادی که تعادل ندارند یا هنگام راه رفتن تلوتلو میخورند الزاماً یک نوع آتاکسی ندارند.
آتاکسی مخچهای
در آتاکسی مخچهای، بخشهایی از مغز که در هماهنگی حرکات، تعادل و تنظیم دقیق حرکت نقش دارند، یعنی مخچه و مسیرهای مرتبط با آن، دچار اختلال میشوند.
علائم میتوانند شامل موارد زیر باشند:
* راه رفتن ناپایدار و باز کردن بیش از حد پاها هنگام راه رفتن
* مشکل در حفظ تعادل
* حرکات دست و پا که دقیق و کنترلشده نیستند
* مشکل در انجام حرکات ظریف
* لرزش هنگام نزدیک شدن دست به هدف
* تغییر در نحوه صحبت کردن
* مشکلات حرکات چشم
* دشواری در انجام چند حرکت هماهنگ با یکدیگر
آتاکسیهای مخچهای میتوانند علتهای مختلفی داشته باشند و بعضی از انواع آن ارثی یا تحلیلبرنده هستند. توانبخشی در این افراد با هدف حفظ توانایی حرکتی، افزایش ایمنی و کمک به استقلال فرد اهمیت زیادی دارد.
آتاکسی حسی
در آتاکسی حسی، مشکل بیشتر به اختلال در دریافت اطلاعات مربوط به وضعیت بدن مربوط میشود. بدن برای اینکه بتواند درست حرکت کند، باید بداند پاها، دستها و سایر قسمتهای بدن در چه موقعیتی قرار دارند.
فرد ممکن است هنگام راه رفتن، بهخصوص در محیط تاریک یا زمانی که چشمها بسته هستند، تعادل بیشتری از دست بدهد.
این نوع آتاکسی میتواند با مشکلات اعصاب محیطی یا مسیرهای حسی سیستم عصبی ارتباط داشته باشد.
آتاکسی وستیبولار یا دهلیزی
سیستم دهلیزی در گوش داخلی به حفظ تعادل و تشخیص وضعیت و حرکت سر کمک میکند. اختلال در این سیستم میتواند باعث سرگیجه، احساس چرخش، بیثباتی و مشکل در حفظ تعادل شود.
گاهی علائم فرد ترکیبی هستند و ممکن است بیش از یک سیستم در ایجاد اختلال تعادل نقش داشته باشد. به همین دلیل، ارزیابی دقیق اهمیت زیادی دارد. (PubMed)
انواع آتاکسی بر اساس علت
از نظر علت نیز میتوان آتاکسیها را به گروههای مختلف تقسیم کرد:
آتاکسی ارثی:
در اثر تغییرات ژنتیکی ایجاد میشود و ممکن است در کودکی، نوجوانی یا بزرگسالی ظاهر شود.
آتاکسی اکتسابی:
در طول زندگی و در اثر عواملی مانند سکته مغزی، برخی بیماریهای التهابی یا خودایمنی، کمبود بعضی ویتامینها، آسیبهای مغزی، برخی داروها یا مواد سمی و سایر مشکلات عصبی ایجاد میشود.
آتاکسی تحلیلبرنده یا پیشرونده:
در بعضی بیماریها، علائم به مرور زمان افزایش پیدا میکنند. در این شرایط، توانبخشی با هدف حفظ عملکرد، کاهش عوارض و افزایش استقلال فرد اهمیت ویژهای دارد.
بنابراین وقتی درباره انواع آتاکسی صحبت میکنیم، باید هم محل اختلال و هم علت ایجاد آن را در نظر بگیریم.
⸻
برای تشخیص نوع آتاکسی، ارزیابی تخصصی را جدی بگیرید
آتاکسی را نمیتوان فقط بر اساس یک علامت تشخیص داد. برای مشخص شدن علت، پزشک معمولاً سابقه پزشکی فرد، شروع علائم، روند پیشرفت، داروهای مصرفی و سابقه خانوادگی را بررسی میکند و معاینه عصبی انجام میدهد.
بسته به شرایط فرد ممکن است آزمایشهای مختلفی برای پیدا کردن علت انجام شود؛ برای مثال بررسیهای آزمایشگاهی، تصویربرداری یا در برخی موارد بررسیهای ژنتیکی.
از طرف دیگر،ارزیابی توانبخشی نیز اهمیت دارد. متخصص توانبخشی میتواند مواردی مانند موارد زیر را بررسی کند:
* نحوه راه رفتن
* تعادل در حالت ایستاده و هنگام حرکت
* هماهنگی دست و پا
* قدرت عضلات
* توانایی انجام فعالیتهای روزمره
* خطر زمین خوردن
* میزان استقلال فرد
* توانایی جابهجایی در خانه و محیط بیرون
* نیاز به وسایل کمکی
* مشکلات مربوط به خستگی و فعالیت
ارزیابی دقیق کمک میکند برنامه توانبخشی به جای تمرکز صرف بر نام بیماری، بر تواناییها و مشکلات واقعی فرد متمرکز شود. ارزیابی راه رفتن و تعادل همچنین میتواند برای بررسی خطر سقوط و سنجش تغییرات عملکردی مفید باشد.
⸻
برای بهبود تعادل، تمرینات اختصاصی فیزیوتراپی را دنبال کنید
یکی از مهمترین مشکلات بسیاری از افراد مبتلا به آتاکسی، اختلال تعادل است. به همین دلیل، فیزیوتراپی میتواند بخش مهمی از برنامه توانبخشی باشد.
تمرینات باید بر اساس شرایط هر فرد انتخاب شوند و ممکن است شامل تمرینهای تعادلی، هماهنگی، تقویت عضلات، تمرین راه رفتن و تمرینهای عملکردی باشند.
برای مثال، فیزیوتراپیست ممکن است با توجه به توانایی فرد روی موارد زیر کار کند:
* حفظ تعادل در حالت ایستاده
* انتقال وزن از یک پا به پای دیگر
* تغییر وضعیت از نشستن به ایستادن
* راه رفتن در مسیرهای مختلف
* کنترل بهتر حرکات پا
* هماهنگی حرکات دست و پا
* افزایش قدرت عضلات ضعیف
* تمرین جابهجایی ایمن
* کاهش خطر زمین خوردن
مطالعات و مرورهای علمی نشان دادهاند که برنامههای توانبخشی شامل تمرینات هماهنگی، تعادل و فعالیتهای عملکردی میتوانند به بهبود عملکرد حرکتی و کیفیت زندگی افراد مبتلا به آتاکسی کمک کنند.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: تمرین بیشتر همیشه به معنی تمرین بهتر نیست. تمرین باید متناسب با توانایی فرد و با رعایت ایمنی انتخاب شود. انجام خودسرانه تمرینات تعادلی، مخصوصاً در فردی که خطر سقوط دارد، ممکن است خطرناک باشد.
⸻
با تمرین راه رفتن، جابهجایی ایمنتر را هدف قرار دهید
مشکل در راه رفتن یکی از علائم شایع آتاکسی است. فرد ممکن است قدمهای نامنظم بردارد، مسیر مستقیم را نتواند حفظ کند یا هنگام چرخیدن تعادل خود را از دست بدهد.
در فیزیوتراپی میتوان راه رفتن را به بخشهای کوچکتر تقسیم و هر بخش را جداگانه تمرین کرد.
برای مثال، درمانگر میتواند روی موارد زیر کار کند:
* شروع و توقف ایمن هنگام راه رفتن
* تنظیم طول قدمها
* کنترل سرعت راه رفتن
* تغییر جهت
* عبور از موانع
* راه رفتن در محیطهای مختلف
* بالا و پایین رفتن از پله در صورت مناسب بودن برای فرد
* استفاده صحیح از وسایل کمکی در صورت نیاز
هدف فقط این نیست که فرد در اتاق درمان بهتر راه برود؛ بلکه هدف اصلی این است که بتواند با ایمنی بیشتر در زندگی واقعی حرکت کند.
در توانبخشی آتاکسی، تمرینهای عملکردی و برنامههای هدفمند میتوانند در حفظ توانایی راه رفتن و استقلال فرد نقش داشته باشند.
⸻
برای کاهش خطر زمین خوردن، محیط زندگی را ایمن کنید
وقتی فرد دچار آتاکسی است، حتی یک مانع کوچک در خانه میتواند خطر زمین خوردن را افزایش دهد.
یکی از راهکارهای مهم، بررسی محیط زندگی است. کاردرمانگر میتواند به فرد و خانواده کمک کند تا عوامل خطر را شناسایی کنند.
مواردی که بهتر است بررسی شوند عبارتاند از:
* فرشهای لغزنده
* سیمهای برق در مسیر رفتوآمد
* نور کم
* وسایل اضافی در راهرو
* حمام و سرویس بهداشتی بدون تجهیزات ایمنی
* ارتفاع نامناسب صندلی
* تختی که جابهجایی از آن دشوار است
* نبود دستگیره در قسمتهای ضروری
* کف خیس یا لغزنده
گاهی تغییرات ساده در محیط میتواند استقلال و ایمنی فرد را بیشتر کند.
کاردرمانی در این قسمت نقش مهمی دارد؛ زیرا هدف آن فقط تمرین دادن عضلات نیست، بلکه کمک به فرد برای انجام ایمنتر فعالیتهای واقعی زندگی است. در منابع تخصصی آتاکسی نیز ارزیابی فعالیتهای روزمره، ایمنی منزل و انتخاب وسایل کمکی از وظایف مهم کاردرمانی معرفی شده است.
⸻
با کاردرمانی، استقلال در فعالیتهای روزمره را بیشتر کنید
آتاکسی ممکن است انجام کارهایی را که قبلاً بسیار ساده بودند دشوار کند.
برای مثال:
* لباس پوشیدن
* بستن دکمه لباس
* غذا خوردن
* گرفتن لیوان
* نوشتن
* استفاده از تلفن همراه
* حمام کردن
* آشپزی
* انجام کارهای خانه
در این شرایط، کاردرمانی میتواند به فرد کمک کند روش انجام فعالیت را تغییر دهد تا بتواند با انرژی کمتر و ایمنی بیشتر کارهای روزمره را انجام دهد.
برای مثال ممکن است درمانگر پیشنهاد کند یک فعالیت به چند مرحله کوچکتر تقسیم شود، وسایل مورد استفاده تغییر کنند یا محیط کار به شکل مناسبتری تنظیم شود.
در بعضی افراد نیز استفاده از وسایل کمکی میتواند انجام فعالیتهای روزمره را سادهتر کند.
هدف کاردرمانی این نیست که همه کارها را به جای فرد انجام دهد؛ بلکه هدف اصلی، حفظ یا افزایش استقلال فرد تا حد امکان است. شواهد موجود نیز از نقش کاردرمانی در بهبود عملکرد و فعالیتهای روزمره در برخی افراد مبتلا به آتاکسی حمایت میکنند.
⸻
برای مشکلات حرکات دست، تمرینات هماهنگی و عملکردی انجام دهید
آتاکسی فقط روی پاها تأثیر نمیگذارد. بعضی افراد در کنترل حرکات دست نیز مشکل دارند.
ممکن است فرد هنگام برداشتن یک وسیله، دستش را بیش از حد جلو ببرد یا نتواند حرکت را با دقت لازم انجام دهد.
در کاردرمانی میتوان فعالیتهایی را انتخاب کرد که هم جذاب باشند و هم هماهنگی دست و چشم را به چالش بکشند.
برای نمونه:
* گرفتن و جابهجا کردن اشیا
* قرار دادن اشیا در محل مشخص
* تمرینهای دستورزی
* فعالیتهای هدفمند با وسایل روزمره
* تمرین نوشتن یا استفاده از ابزارهای مناسب
* تمرین هماهنگی چشم و دست
تمرین باید متناسب با سطح توانایی فرد باشد و در صورت ایجاد خستگی شدید یا افزایش علائم، برنامه توسط متخصص بازبینی شود.
⸻
با تمرینهای مناسب، قدرت عضلات و آمادگی بدنی را حفظ کنید
کمتحرکی یکی از مشکلاتی است که ممکن است در اثر ترس از زمین خوردن یا کاهش توانایی حرکتی ایجاد شود. کاهش فعالیت نیز میتواند باعث ضعیفتر شدن بدن و دشوارتر شدن فعالیتهای روزانه شود.
به همین دلیل، در برنامه توانبخشی ممکن است تمرینات تقویتی و هوازی متناسب با وضعیت فرد قرار بگیرد.
البته نوع، شدت و مقدار تمرین باید با توجه به شرایط جسمی و عصبی فرد تعیین شود.
یک برنامه مناسب ممکن است شامل:
* تمرین تقویت عضلات پا
* تمرین عضلات مرکزی بدن
* فعالیت هوازی مناسب
* تمرین کششی
* تمرین تعادل
* تمرینهای عملکردی
باشد.
در منابع توانبخشی آتاکسی، تمرینهای تقویت عضلات، کشش، تعادل، فعالیت هوازی و برنامه فعالیت در منزل از رویکردهای مورد استفاده عنوان شدهاند.
⸻
با برنامه تمرینی خانگی، نتیجه توانبخشی را در زندگی روزمره ادامه دهید
جلسات توانبخشی فقط بخشی از مسیر هستند. در بسیاری از شرایط، ادامه فعالیت مناسب در خانه میتواند به حفظ عملکرد کمک کند.
اما برنامه خانگی باید اختصاصی و ایمن باشد.
مثلاً ممکن است یک فرد به تمرین تعادل نیاز داشته باشد، در حالی که برای فرد دیگری تمرکز اصلی روی راه رفتن، قدرت عضلات یا فعالیتهای روزمره باشد.
به همین دلیل بهتر است تمرینهای خانگی توسط فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر انتخاب شوند.
در بیماریهای پیشرونده نیز هدف برنامه خانگی لزوماً «از بین بردن کامل علائم» نیست؛ گاهی هدف مهمتر این است که فرد بتواند تواناییهای فعلی خود را برای مدت طولانیتری حفظ کند و استقلال بیشتری داشته باشد. پژوهشها نیز بر اهمیت ادامه توانبخشی و فعالیت هدفمند در کنار برنامه خانگی تأکید کردهاند.
⸻
برای انتخاب وسیله کمکی مناسب، ارزیابی تخصصی انجام دهید
بعضی افراد مبتلا به آتاکسی ممکن است برای راه رفتن یا انجام فعالیتهای روزمره به وسیله کمکی نیاز داشته باشند.
اما انتخاب وسیله کمکی باید بر اساس شرایط فرد انجام شود. استفاده از وسیله نامناسب یا تنظیم نادرست آن ممکن است حتی تعادل را دشوارتر کند.
متخصص توانبخشی میتواند بررسی کند که آیا فرد به وسیله کمکی نیاز دارد و در صورت نیاز، چه نوع وسیلهای برای او مناسبتر است.
این وسیله ممکن است در بعضی افراد شامل عصا، واکر یا سایر تجهیزات کمکی باشد.
هدف استفاده از وسیله کمکی، محدود کردن فرد نیست؛ بلکه در صورت نیاز میتواند ایمنی و استقلال او را بیشتر کند. ارزیابی وسایل کمکی و تحرک از بخشهای مهم مدیریت توانبخشی آتاکسی محسوب میشود.
⸻
مشکلات گفتار و بلع را نادیده نگیرید
برخی از افراد مبتلا به آتاکسی ممکن است دچار تغییر در گفتار یا مشکلات بلع شوند.
برای مثال، ممکن است صحبت کردن نامفهومتر شود یا هماهنگی لازم برای بلع غذا و مایعات کاهش پیدا کند.
این علائم باید توسط پزشک و متخصص مربوطه بررسی شوند؛ بهخصوص مشکلات بلع، زیرا در برخی افراد میتواند خطر ورود غذا یا مایعات به مسیر تنفسی را افزایش دهد. (PubMed Central (PMC))
در چنین شرایطی ممکن است علاوه بر فیزیوتراپی و کاردرمانی، ارزیابی و درمان توسط گفتاردرمانگر نیز لازم باشد.
بنابراین توانبخشی آتاکسی بهتر است در صورت نیاز به شکل چندتخصصی انجام شود.
⸻
خستگی و توانایی انجام فعالیتها را مدیریت کنید
برخی افراد مبتلا به آتاکسی در طول روز با خستگی یا کاهش توانایی انجام فعالیتهای طولانی مواجه میشوند.
یکی از راهکارهای مهم، تنظیم فعالیتهاست.
برای مثال میتوان:
* فعالیتهای سنگین را در زمان مناسبتری انجام داد.
* بین فعالیتها زمان استراحت در در نظر گرفت.
* کارهای طولانی را به قسمتهای کوتاهتر تقسیم کرد.
* وسایل پرکاربرد را در محل دسترس قرار داد.
* از روشهای سادهتر برای انجام فعالیت استفاده کرد.
کاردرمانی میتواند به فرد کمک کند فعالیتهای روزمره را با توجه به میزان انرژی و توانایی او تنظیم کند. بررسی خستگی، شناخت و عملکرد فرد در فعالیتهای روزانه نیز از موضوعات مهم در ارزیابی کاردرمانی آتاکسی است.
⸻
برای انتخاب تمرین مناسب، شدت آتاکسی و شرایط فرد را در نظر بگیرید
یک اشتباه رایج این است که فرد مبتلا به آتاکسی تصور کند هرچه تمرین سختتر باشد، نتیجه بهتر خواهد بود.
در حالی که تمرین باید هدفمند، قابل کنترل و متناسب با شرایط فرد باشد.
فردی که تعادل بسیار ضعیفی دارد، نباید بدون نظارت سراغ تمرینهای دشوار تعادلی برود.
همچنین در آتاکسیهای پیشرونده ممکن است توانایی فرد در طول زمان تغییر کند؛ بنابراین برنامه توانبخشی نیز باید در صورت نیاز تغییر کند.
هدف درمان میتواند شامل موارد زیر باشد:
حفظ توانایی فعلی، افزایش ایمنی، بهبود عملکرد، کاهش خطر سقوط، افزایش استقلال و بهتر شدن کیفیت زندگی.
مطالعات مربوط به توانبخشی آتاکسی نیز بر اهمیت برنامههای فردمحور و متناسب با اهداف واقعی زندگی تأکید دارند.
⸻
برای شروع توانبخشی آتاکسی، ارزیابی اولیه را انجام دهید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده با علائمی مانند عدم تعادل، راه رفتن ناپایدار، مشکل هماهنگی حرکات یا تشخیص آتاکسی مواجه هستید، بهتر است توانبخشی را به تعویق نیندازید.
در کلینیک توانبخشی آبی در مشهد، ارزیابی اولیه میتواند به شناسایی مشکلات حرکتی و عملکردی فرد کمک کند تا برنامه توانبخشی متناسب با شرایط او طراحی شود.
در بخش فیزیوتراپی میتوان روی موضوعاتی مانند:
* تعادل
* راه رفتن
* هماهنگی حرکات
* قدرت عضلات
* جابهجایی
* پیشگیری از زمین خوردن
* حفظ توانایی حرکتی
کار کرد.
در بخش کاردرمانی نیز تمرکز میتواند بر مواردی مانند:
* استقلال در فعالیتهای روزمره
* عملکرد دست
* هماهنگی چشم و دست
* ایمنی در خانه
* استفاده از وسایل کمکی
* سادهتر کردن فعالیتهای روزمره
* افزایش مشارکت فرد در زندگی
باشد.
البته نوع مداخلات بعد از ارزیابی و بر اساس شرایط هر فرد مشخص میشود.
اگر پزشک برای شما یا عزیزتان تشخیص آتاکسی گذاشته است یا با مشکلات تعادل و هماهنگی حرکات مواجه هستید، برای دریافت وقت ارزیابی و بررسی شرایط فرد با کلینیک توانبخشی آبی در مشهد تماس بگیرید. شروع زودتر و برنامهریزیشده توانبخشی میتواند به حفظ عملکرد، افزایش ایمنی و استقلال فرد کمک کند.
⸻
با پیگیری منظم، هدف توانبخشی را فقط به «راه رفتن بهتر» محدود نکنید
توانبخشی موفق فقط به این معنی نیست که فرد چند متر بیشتر راه برود.
گاهی یک پیشرفت کوچک در زندگی روزمره، اهمیت بسیار بیشتری دارد.
مثلاً:
* فرد بتواند خودش لباس بپوشد.
* بتواند بدون کمک از صندلی بلند شود.
* بتواند با ایمنی بیشتری به سرویس بهداشتی برود.
* بتواند لیوان را بهتر در دست بگیرد.
* کمتر زمین بخورد.
* بتواند مدت بیشتری در فعالیت مورد علاقهاش شرکت کند.
* بتواند با اعتمادبهنفس بیشتری در خانه حرکت کند.
این اهداف باید در برنامه توانبخشی دیده شوند.
در افراد مبتلا به آتاکسی، ترکیب فیزیوتراپی و کاردرمانی میتواند به جای تمرکز صرف بر یک علامت، بخشهای مختلف عملکرد و زندگی روزمره را هدف قرار دهد.
⸻
جمعبندی؛ انواع آتاکسی را بشناسید و توانبخشی را متناسب با شرایط خود شروع کنید
انواع آتاکسی فقط به یک بیماری یا یک علامت محدود نمیشوند. آتاکسی میتواند به شکل مخچهای، حسی یا وستیبولار دیده شود و از نظر علت نیز ممکن است ارثی، اکتسابی یا مرتبط با بیماریهای مختلف سیستم عصبی باشد.
علائمی مانند اختلال تعادل، راه رفتن ناپایدار، ناهماهنگی حرکات دست و پا، مشکلات حرکات ظریف، تغییر گفتار و در برخی افراد مشکلات بلع ممکن است دیده شوند.
از آنجا که علت و شدت آتاکسی در افراد مختلف متفاوت است، یک برنامه درمانی یکسان برای همه مناسب نیست.
توانبخشی میتواند بخش مهمی از مراقبت فرد مبتلا به آتاکسی باشد. فیزیوتراپی میتواند روی تعادل، راه رفتن، هماهنگی، قدرت و ایمنی حرکتی تمرکز کند و کاردرمانی میتواند برای افزایش استقلال در فعالیتهای روزمره، عملکرد دست، ایمنی محیط و استفاده مناسب از وسایل کمکی کمککننده باشد. شواهد موجود نیز بر نقش مهم توانبخشی چندتخصصی در مدیریت آتاکسی تأکید دارند.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان دچار آتاکسی هستید، بهتر است به جای تمرینهای تصادفی و خودسرانه، ابتدا شرایط فرد بهصورت تخصصی ارزیابی شود.
برای ارزیابی و دریافت راهنمایی درباره مسیر توانبخشی، میتوانید با کلینیک توانبخشی آبی در مشهد تماس بگیرید و برای ارزیابی اولیه در بخشهای فیزیوتراپی و کاردرمانی وقت بگیرید.
سوالات متداول درباره انواع آتاکسی
آیا آتاکسی یک بیماری است؟
خیر. آتاکسی در واقع یک اختلال در هماهنگی حرکات است و میتواند در اثر بیماریها و شرایط مختلف ایجاد شود.
مهمترین انواع آتاکسی کداماند؟
از نظر محل اختلال، سه گروه مهم شامل آتاکسی مخچهای، آتاکسی حسی و آتاکسی وستیبولار هستند. البته از نظر علت نیز تقسیمبندیهای دیگری مانند آتاکسی ارثی و اکتسابی وجود دارد.آیا آتاکسی قابل درمان است؟
پاسخ به این سؤال به علت آتاکسی بستگی دارد. برخی علتها قابل درمان هستند، اما در بسیاری از آتاکسیهای ارثی یا تحلیلبرنده، هدف اصلی توانبخشی کنترل علائم، حفظ عملکرد، افزایش استقلال و کیفیت زندگی است.
آیا فیزیوتراپی برای آتاکسی مفید است؟
فیزیوتراپی میتواند برای تمرین تعادل، هماهنگی، راه رفتن، قدرت عضلات و پیشگیری از عوارض ناشی از کمتحرکی و زمین خوردن استفاده شود. برنامه باید متناسب با شرایط هر فرد طراحی شود. (PubMed Central (PMC))
آیا کاردرمانی برای آتاکسی کاربرد دارد؟
بله. کاردرمانی میتواند برای افزایش استقلال فرد در فعالیتهای روزمره، بهبود عملکرد دست، ایمنی منزل، انتخاب وسایل کمکی و سازگار کردن فعالیتها با توانایی فرد استفاده شود. (PubMed Central (PMC))
آیا فرد مبتلا به آتاکسی باید ورزش کند؟
در بسیاری از افراد، فعالیت و تمرین مناسب بخشی از برنامه توانبخشی است؛ اما نوع و شدت تمرین باید با توجه به وضعیت فرد و خطر سقوط تعیین شود. تمرینهای تعادلی دشوار نباید بدون ارزیابی و آموزش تخصصی انجام شوند.
چه زمانی باید برای توانبخشی آتاکسی مراجعه کرد؟
بهتر است توانبخشی بعد از تشخیص و ارزیابی مناسب، در اولین فرصت آغاز شود و در طول بیماری نیز متناسب با تغییر شرایط فرد ادامه پیدا کند. توانبخشی زودهنگام و مستمر میتواند به حفظ عملکرد و کیفیت زندگی کمک کند.
کلینیک توانبخشی آبی در مشهد با ارائه خدمات فیزیوتراپی و کاردرمانی، آماده ارزیابی و همراهی مراجعان مبتلا به مشکلات حرکتی و عصبی است. برای رزرو وقت ارزیابی و دریافت برنامه متناسب با شرایط خود یا عزیزتان با کلینیک تماس بگیرید.