تغذیه سردی و گرمی در ام اس یکی از موضوعاتی است که بسیاری از افراد مبتلا به ام اس درباره آن سؤال دارند. بعضی افراد احساس میکنند غذاهای گرم یا سرد، نوشیدنیها و حتی تغییر دمای محیط باعث تشدید علائمی مانند خستگی، ضعف، گرفتگی عضلات یا مشکلات حرکتی آنها میشود. از طرف دیگر، شواهد علمی فعلی نشان نمیدهد که یک رژیم غذایی خاص بتواند ام اس را درمان کند یا برای همه افراد مبتلا به ام اس یکسان عمل کند. تغذیه متعادل، دریافت کافی مواد مغذی، توجه به واکنش بدن و کنترل گرما و سرما میتواند بخش مهمی از مراقبت از فرد مبتلا به ام اس باشد.
فهرست مطالب
1. تغذیه سردی و گرمی در ام اس دقیقاً به چه معناست؟
2. دمای بدن را متعادل نگه دارید
3. غذاهای متنوع و مغذی را وارد برنامه غذایی کنید
4. آب و مایعات کافی بنوشید
5. مصرف میوه و سبزیجات را بیشتر کنید
6. منابع مناسب پروتئین را انتخاب کنید
7. چربیهای مفید را در برنامه غذایی قرار دهید
8. مصرف غذاهای بسیار شیرین و فرآوریشده را کاهش دهید
9. در هوای گرم، غذای مناسبتری انتخاب کنید
10. در هوای سرد، از تغذیه و تحرک برای گرم ماندن کمک بگیرید
11. اگر غذایی علائم شما را تشدید میکند، آن را ثبت و بررسی کنید
12. رژیمهای حذفکننده را بدون نظر متخصص شروع نکنید
13. تغذیه را با کاردرمانی و فیزیوتراپی هماهنگ کنید
14. چه زمانی باید برای ارزیابی تخصصی اقدام کرد؟
15. جمعبندی تغذیه سردی و گرمی در ام اس
⸻
تغذیه سردی و گرمی در ام اس دقیقاً به چه معناست؟
وقتی درباره تغذیه سردی و گرمی در ام اس صحبت میکنیم، معمولاً دو موضوع متفاوت با هم ترکیب میشوند.
موضوع اول، باورها و دستهبندیهای رایج درباره «غذاهای سرد» و «غذاهای گرم» است. این تقسیمبندی بیشتر در طب سنتی و فرهنگ غذایی رایج دیده میشود و نباید آن را با مفهوم پزشکیِ دمای بدن یا حساسیت حرارتی در ام اس یکی دانست.
موضوع دوم، یک مسئله واقعی و شناختهشده در ام اس است که به آن حساسیت به دما گفته میشود. برخی افراد مبتلا به ام اس با افزایش یا کاهش دمای بدن، موقتاً احساس میکنند علائمشان شدیدتر شده است. این علائم میتواند شامل خستگی، ضعف، تاری دید، بیحسی، گزگز، مشکلات تعادل، سفتی عضلات یا کندتر شدن حرکات باشد.
گرما در افراد مبتلا به ام اس شایعتر از حساسیت به سرماست. در واقع، MS Trust گزارش میکند که حدود ۶ نفر از هر ۱۰ فرد مبتلا به ام اس حساسیت به گرما را تجربه میکنند.
نکته مهم این است که بدتر شدن موقت علائم در اثر گرما یا سرما معمولاً به معنای ایجاد آسیب جدید به سیستم عصبی نیست. با برگشت دمای بدن به حالت مناسب، علائم نیز معمولاً کاهش پیدا میکنند.
بنابراین بهتر است به جای اینکه تمام مواد غذایی را صرفاً به «سرد» و «گرم» تقسیم کنیم، به واکنش واقعی بدن، کیفیت مواد غذایی، تعادل رژیم غذایی و دمای محیط توجه داشته باشیم.
⸻
راهکار اول: دمای بدن را متعادل نگه دارید
یکی از مهمترین نکات در بحث تغذیه سردی و گرمی در ام اس، توجه به دمای بدن است.
اگر گرما باعث تشدید علائم شما میشود، ممکن است بعد از یک غذای بسیار داغ، نوشیدنی داغ، حمام گرم، ورزش سنگین یا قرار گرفتن در محیط گرم احساس کنید خستگی یا ضعف شما بیشتر شده است.
در این شرایط بهتر است:
* غذای خیلی داغ را بلافاصله مصرف نکنید.
* اجازه دهید غذا کمی از حرارت بیفتد.
* در روزهای گرم مایعات خنک مصرف کنید.
* محیط زندگی را بیش از حد گرم نکنید.
* هنگام ورزش، استراحت و خنک کردن بدن را جدی بگیرید.
* لباسهای سبک و قابل تنظیم بپوشید.
در مقابل، اگر سرما علائم شما را بیشتر میکند، لازم نیست برای گرم شدن سراغ غذاهای بسیار شیرین یا نوشیدنیهای بسیار داغ بروید. استفاده از غذای متعادل و گرم، پوشیدن لباس مناسب و حرکت ملایم میتواند کمککننده باشد.
حساسیت به سرما ممکن است باعث افزایش سفتی عضلات، اسپاستیسیته، دردهای عصبی و دشوارتر شدن حرکت شود.
⸻
راهکار دوم: غذاهای متنوع و مغذی را وارد برنامه غذایی کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که فرد مبتلا به ام اس به دنبال یک «غذای معجزهآسا» یا یک فهرست طولانی از غذاهای ممنوع میگردد.
در حال حاضر، شواهد علمی از یک رژیم غذایی خاص که برای همه افراد مبتلا به ام اس بتواند بیماری را درمان یا روند آن را متوقف کند، حمایت نمیکند. توصیه کلی، داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی است.
یک بشقاب غذایی متعادل میتواند شامل موارد زیر باشد:
* سبزیجات متنوع
* میوهها
* غلات و منابع کربوهیدرات مناسب
* منابع پروتئینی
* چربیهای مفید
* آب و مایعات کافی
قرار نیست هر وعده غذایی کاملاً ایدهآل باشد. مهمتر از آن، تعادل کلی رژیم غذایی در طول روز و هفته است.
اگر به دلیل باور به «سردی و گرمی» تعداد زیادی از مواد غذایی را حذف کنید، ممکن است دریافت برخی ویتامینها، مواد معدنی، پروتئین یا انرژی مورد نیاز بدن کاهش پیدا کند.
⸻
راهکار سوم: آب و مایعات کافی بنوشید
کمآبی بدن میتواند احساس خستگی را بیشتر کند و در روزهای گرم نیز تحمل گرما را دشوارتر کند.
بنابراین مصرف منظم آب در طول روز اهمیت دارد.
بهتر است به جای اینکه فقط زمانی که تشنه شدید آب بنوشید، در طول روز به شکل منظم مایعات مصرف کنید.
در هوای گرم یا هنگام فعالیت بدنی ممکن است نیاز بدن به مایعات بیشتر شود.
اگر آب ساده برایتان جذاب نیست، میتوانید از گزینههایی مانند:
* آب همراه با چند قطره لیمو
* دمنوشهای مناسب بدون شکر
* سوپ
* میوههای آبدار
* نوشیدنیهای ساده و کمشکر
استفاده کنید.
اگر بیماری زمینهای یا محدودیت پزشکی خاصی دارید، مقدار مناسب مایعات باید با نظر پزشک تعیین شود.
⸻
راهکار چهارم: مصرف میوه و سبزیجات را بیشتر کنید
میوهها و سبزیجات یکی از سادهترین راهها برای افزایش دریافت مواد مغذی در رژیم غذایی هستند.
این مواد غذایی میتوانند ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات مفید گیاهی را وارد رژیم غذایی کنند.
برای مثال میتوانید در طول روز از گزینههایی مانند:
* سیب
* پرتقال
* کیوی
* توتها
* خیار
* گوجه
* هویج
* کاهو
* کلم
* بروکلی
* اسفناج
* فلفل دلمهای
استفاده کنید.
لازم نیست به دلیل بحث تغذیه سردی و گرمی در ام اس تمام میوههای سرد یا سبزیجات را حذف کنید.
اگر یک ماده غذایی خاص باعث ناراحتی گوارشی یا احساس ناخوشایند در شما میشود، میتوانید مصرف آن را بررسی کنید؛ اما حذف گروه بزرگی از مواد غذایی بهتر است با نظر متخصص تغذیه انجام شود.
⸻
راهکار پنجم: منابع مناسب پروتئین را انتخاب کنید
پروتئین برای حفظ سلامت عضلات اهمیت زیادی دارد.
این موضوع برای افراد مبتلا به ام اس که ممکن است به دلیل کاهش فعالیت، ضعف عضلات یا مشکلات حرکتی، عضلاتشان کمتر درگیر شود، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
منابع پروتئینی میتوانند شامل مواردی مانند:
* تخممرغ
* ماهی
* مرغ
* گوشت کمچرب
* لبنیات
* حبوبات
* عدس
* لوبیا
* نخود
* مغزها و دانهها
باشند.
انتخاب منبع پروتئین باید با شرایط فرد، وزن، میزان فعالیت، مشکلات بلع احتمالی و سایر بیماریهای زمینهای هماهنگ شود.
اگر فرد مبتلا به ام اس همزمان مشکلات حرکتی دارد، تغذیه مناسب به تنهایی کافی نیست و حفظ قدرت و عملکرد عضلات نیز اهمیت دارد. اینجاست که برنامه توانبخشی میتواند در کنار تغذیه نقش مهمی داشته باشد.
⸻
راهکار ششم: چربیهای مفید را در برنامه غذایی قرار دهید
همه چربیها یکسان نیستند.
به جای حذف کامل چربی، بهتر است بیشتر روی انتخاب منابع مناسب تمرکز کنیم.
برخی منابع مناسبتر عبارتاند از:
* ماهی
* گردو
* بادام
* دانهها
* روغن زیتون
ماهیهای چرب مانند سالمون و ساردین نیز منبع اسیدهای چرب امگا ۳ هستند.
البته نباید تصور کنیم که مصرف یک ماده غذایی خاص میتواند ام اس را درمان کند. شواهد موجود درباره رژیمهای اختصاصی ام اس هنوز قطعی نیست و هیچ رژیم واحدی برای همه افراد مناسب شناخته نشده است.
هدف بهتر است داشتن یک رژیم غذایی متنوع و قابل ادامه باشد.
⸻
راهکار هفتم: مصرف غذاهای بسیار شیرین و فرآوریشده را کاهش دهید
مصرف زیاد شیرینیها، نوشابهها، نوشیدنیهای شیرین و خوراکیهای بسیار فرآوریشده میتواند کیفیت کلی رژیم غذایی را پایین بیاورد.
گاهی فرد احساس خستگی میکند و سریع سراغ شیرینی یا خوراکیهای شیرین میرود تا انرژی بگیرد. اما افزایش سریع قند خون ممکن است با افت دوباره انرژی همراه شود. انتخاب کربوهیدراتهای پیچیدهتر و ترکیب آنها با مواد غذایی مناسب میتواند انرژی پایدارتری ایجاد کند.
بنابراین به جای اینکه برای افزایش انرژی مرتباً شیرینی مصرف کنید، میتوانید میانوعدههایی مانند:
* میوه و چند عدد مغز
* ماست و میوه
* نان سبوسدار و پنیر
* تخممرغ
* حبوبات
را در نظر بگیرید.
⸻
راهکار هشتم: در هوای گرم، غذای مناسبتری انتخاب کنید
برای بعضی افراد مبتلا به ام اس، گرما یکی از عوامل تشدید موقت علائم است.
گرمای هوا، ورزش شدید، حمام بسیار گرم و حتی تب میتوانند دمای مرکزی بدن را افزایش دهند و علائم را تشدید کنند.
در روزهای گرم میتوانید:
* آب و مایعات خنک بیشتری مصرف کنید.
* غذا را در وعدههای سبکتر مصرف کنید.
* غذا را خیلی داغ نخورید.
* از ماندن طولانی در محیط گرم خودداری کنید.
* زمان ورزش را به ساعات خنکتر منتقل کنید.
* در صورت نیاز بین فعالیتها استراحت کنید.
اما یک نکته مهم:
خوردن غذای سرد به معنی درمان ام اس یا جلوگیری از حمله ام اس نیست.
هدف از انتخاب غذای خنکتر در شرایطی که فرد به گرما حساس است، کمک به راحتی و کنترل دمای بدن است، نه درمان بیماری.
⸻
راهکار نهم: در هوای سرد، از تغذیه و تحرک برای گرم ماندن کمک بگیرید
سرما برای همه افراد مبتلا به ام اس مشکل ایجاد نمیکند؛ اما برخی افراد با کاهش دما، افزایش سفتی عضلات، دردهای عصبی یا دشوارتر شدن حرکت را تجربه میکنند.
در این شرایط:
* از لباس چندلایه استفاده کنید.
* دستها و پاها را گرم نگه دارید.
* برای مدت طولانی بیحرکت نمانید.
* از غذاهای گرم و متعادل استفاده کنید.
* نوشیدنی گرم را در حد تحمل خود مصرف کنید.
* حرکات ملایم کششی انجام دهید.
حرکت منظم و ملایم میتواند به کاهش خشکی و سفتی عضلات کمک کند. MS Trust نیز حرکت منظم را یکی از راهکارهای مدیریت حساسیت به سرما معرفی میکند.
البته اگر بیحسی دارید، هنگام استفاده از وسایل گرمایشی مانند کیسه آب گرم باید احتیاط کنید؛ زیرا ممکن است گرمای زیاد را بهخوبی احساس نکنید و پوست دچار سوختگی شود.
⸻
راهکار دهم: اگر غذایی علائم شما را تشدید میکند، آن را ثبت و بررسی کنید
یکی از بهترین کارها این است که به جای حذف تصادفی غذاها، دفترچه ثبت غذا و علائم داشته باشید.
برای چند هفته بنویسید:
چه غذایی خوردم؟
مثلاً:
صبحانه: نان، پنیر، گردو و چای
چه زمانی غذا خوردم؟
مثلاً ساعت ۹ صبح
بعد از آن چه احساسی داشتم؟
مثلاً خستگی، نفخ، احساس گرما یا هیچ علامتی نداشتم.
دمای محیط چطور بود؟
مثلاً هوای بسیار گرم
فعالیت بدنی داشتم؟
مثلاً ۳۰ دقیقه پیادهروی
با این روش ممکن است متوجه شوید که تشدید علائم شما واقعاً با یک ماده غذایی مرتبط است یا در حقیقت با گرما، فعالیت بدنی، کمآبی، کمخوابی یا عوامل دیگر ارتباط دارد.
نیز پیشنهاد میکند افراد مبتلا به ام اس هنگام تغییر رژیم غذایی، واکنش بدن خود را ثبت و بررسی کنند.
⸻
راهکار یازدهم: رژیمهای حذفکننده را بدون نظر متخصص شروع نکنید
در اینترنت رژیمهای مختلفی برای ام اس معرفی میشود؛ از رژیمهای بسیار محدود گرفته تا رژیمهای بدون گلوتن، کمچرب یا رژیمهایی که گروههای غذایی مختلف را حذف میکنند.
اما «طبیعی بودن» یک رژیم به این معنی نیست که برای همه افراد مناسب است.
حذف کامل یک گروه غذایی ممکن است باعث کمبود مواد مغذی شود.
برای مثال، اگر فرد بدون دلیل پزشکی محصولات لبنی، غلات، گوشت یا سایر گروههای غذایی را حذف کند، باید مطمئن شود مواد مغذی مورد نیازش از منابع دیگری تأمین میشوند.
در حال حاضر شواهد کافی برای اینکه یک رژیم خاص برای تمام افراد مبتلا به ام اس مناسب باشد وجود ندارد. (MS Trust)
بنابراین اگر قصد دارید رژیم غذایی خود را به شکل جدی تغییر دهید، بهتر است ابتدا با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
⸻
راهکار دوازدهم: تغذیه را با کاردرمانی و فیزیوتراپی هماهنگ کنید
تغذیه مناسب تنها یکی از بخشهای مراقبت از فرد مبتلا به ام اس است.
اگر فرد دچار ضعف، مشکلات تعادل، سفتی عضلات، اختلال راه رفتن، خستگی یا مشکلات انجام فعالیتهای روزمره باشد، توانبخشی میتواند در حفظ استقلال و عملکرد او نقش مهمی داشته باشد.
در کاردرمانی میتوان روی مهارتهایی مانند:
* انجام فعالیتهای روزمره
* استفاده بهتر از دستها
* افزایش استقلال فرد
* مدیریت خستگی در فعالیتهای روزانه
* اصلاح روش انجام کارها
* استفاده از وسایل کمکی در صورت نیاز
کار کرد.
برای مثال اگر فرد به دلیل خستگی نمیتواند مدت زیادی در آشپزخانه بایستد، کاردرمانگر میتواند راهکارهایی برای کاهش مصرف انرژی هنگام آماده کردن غذا پیشنهاد دهد.
حتی چیدمان وسایل آشپزخانه و استفاده از تجهیزات مناسب میتواند انجام فعالیتهای روزمره را سادهتر کند.
در فیزیوتراپی نیز بسته به شرایط فرد میتوان روی مواردی مانند:
* قدرت عضلات
* تعادل
* راه رفتن
* انعطافپذیری
* کنترل حرکات
* کاهش مشکلات حرکتی
* حفظ توانایی انجام فعالیتهای روزانه
کار کرد.
البته برنامه توانبخشی باید متناسب با شرایط هر فرد طراحی شود؛ زیرا علائم و محدودیتهای ام اس در افراد مختلف یکسان نیست.
⸻
راهکار سیزدهم: هنگام ورزش مراقب افزایش دمای بدن باشید
ورزش برای بسیاری از افراد مبتلا به ام اس مفید است، اما اگر حساسیت به گرما دارید، نحوه انجام ورزش اهمیت زیادی دارد.
ورزش شدید میتواند دمای بدن را افزایش دهد و در برخی افراد باعث تشدید موقت علائم شود. راهکارهایی مانند خنک نگه داشتن محیط، استراحتهای مناسب، لباس سبک و در صورت نیازاز استفاده از روشهای خنککننده میتواند کمک کند.
پس اگر بعد از ورزش احساس کردید پاهایتان سنگین شده، تعادلتان بدتر شده یا خستگی شدیدی دارید، فوراً تصور نکنید بیماری شما پیشرفت کرده است.
ممکن است افزایش دمای بدن عامل موقت این تغییر باشد.
با این حال، اگر علائم جدید یا شدید ایجاد شده یا علائم برای مدت طولانی باقی مانده است، باید با پزشک یا تیم درمانی خود مشورت کنید.
⸻
راهکار چهاردهم: خواب، فعالیت و تغذیه را همزمان مدیریت کنید
گاهی فرد تصور میکند تمام مشکلاتش از «غذای سرد» یا «غذای گرم» است، در حالی که عوامل دیگری نیز میتوانند روی علائم ام اس اثر بگذارند.
خواب نامناسب، استرس، کمتحرکی، رژیم غذایی نامتعادل و برخی بیماریهای دیگر میتوانند در افزایش خستگی نقش داشته باشند.
به همین دلیل بهتر است به جای تمرکز روی یک ماده غذایی، یک نگاه کلی داشته باشیم:
تغذیه مناسب + خواب کافی + فعالیت متناسب + مدیریت استرس + توانبخشی تخصصی
این ترکیب معمولاً منطقیتر از حذف تعداد زیادی از مواد غذایی است.
⸻
راهکار پانزدهم: علائم خود را فقط به سردی و گرمی نسبت ندهید
این موضوع بسیار مهم است.
اگر هر بار که علائم شما بیشتر میشود، آن را به «سردی غذا» یا «گرمی غذا» نسبت دهید، ممکن است علت اصلی نادیده گرفته شود.
برای مثال افزایش علائم ممکن است با موارد زیر مرتبط باشد:
* عفونت
* تب
* کمآبی
* گرمای شدید
* خستگی
* کمخوابی
* فعالیت زیاد
* مشکلات دیگر پزشکی
* یا در برخی موارد عود بیماری
اگر علائم جدید و قابل توجه ایجاد شدهاند، بیش از ۲۴ ساعت ادامه دارند یا با خنک شدن یا گرم شدن بدن بهتر نمیشوند، بهتر است با پزشک یا تیم درمانی ام اس تماس بگیرید.
⸻
آیا تغذیه سردی و گرمی در ام اس میتواند بیماری را درمان کند؟
خیر.
در حال حاضر شواهد علمی نشان نمیدهد که یک رژیم غذایی خاص بر اساس «سردی و گرمی» بتواند ام اس را درمان کند.
همچنین هیچ ماده غذایی خاصی به عنوان درمان قطعی ام اس شناخته نشده است.
اما این موضوع به معنی بیاهمیت بودن تغذیه نیست.
تغذیه مناسب میتواند به حفظ سلامت عمومی، تأمین انرژی، سلامت عضلات، حفظ وزن مناسب و مدیریت بهتر برخی مشکلات همراه با ام اس کمک کند.
بنابراین هدف اصلی باید این باشد که یک برنامه غذایی متعادل، متنوع و قابل ادامه داشته باشید.
اگر یک ماده غذایی خاص باعث ناراحتی شما میشود، بهتر است این موضوع به شکل منظم بررسی شود و در صورت نیاز از متخصص تغذیه کمک بگیرید.
⸻
چه غذاهایی را در برنامه غذایی فرد مبتلا به ام اس قرار دهیم؟
به طور کلی میتوان یک الگوی غذایی متعادل را در نظر گرفت که شامل گروههای مختلف غذایی باشد.
گروه سبزیجات
سبزیجات متنوع را در وعدههای اصلی و میانوعدهها قرار دهید.
گروه میوهها
میوه تازه میتواند جایگزین مناسبی برای بسیاری از خوراکیهای شیرین و فرآوریشده باشد.
گروه پروتئین
تخممرغ، ماهی، مرغ، حبوبات، لبنیات و سایر منابع مناسب پروتئین را در برنامه غذایی داشته باشید.
گروه غلات و کربوهیدراتها
بهتر است از منابع متنوع و باکیفیت استفاده شود و مصرف خوراکیهای بسیار شیرین و تصفیهشده محدود شود.
چربیهای مفید
ماهی، مغزها، دانهها و روغنهای مناسب مانند روغن زیتون میتوانند بخشی از رژیم غذایی باشند.
این توصیهها جایگزین برنامه غذایی شخصیسازیشده نیستند؛ زیرا نیازهای تغذیهای هر فرد میتواند با توجه به سن، وزن، میزان فعالیت، داروها و بیماریهای همراه متفاوت باشد.
⸻
چه زمانی مراجعه به کلینیک توانبخشی آبی میتواند کمککننده باشد؟
اگر مبتلا به ام اس هستید و در کنار مسائل تغذیهای با مشکلاتی مانند:
* ضعف عضلات
* مشکل در راه رفتن
* اختلال تعادل
* سفتی عضلات
* خستگی هنگام انجام فعالیتها
* کاهش توانایی انجام کارهای روزمره
* مشکل در استفاده از دستها
* کاهش استقلال فردی
مواجه هستید، بهتر است وضعیت شما به صورت تخصصی ارزیابی شود.
در کلینیک توانبخشی آبی در مشهد، بخشهای کاردرمانی و فیزیوتراپی میتوانند متناسب با شرایط و اهداف هر مراجعهکننده، وضعیت عملکردی او را بررسی کرده و برنامه توانبخشی مناسب ارائه دهند.
توانبخشی در ام اس قرار نیست فقط روی یک علامت تمرکز کند؛ هدف میتواند کمک به حفظ تواناییهای فرد و افزایش کیفیت زندگی و استقلال او در فعالیتهای روزمره باشد.
اگر درباره وضعیت حرکتی خود یا یکی از اعضای خانوادهتان نگرانی دارید، میتوانید برای رزرو وقت ارزیابی و دریافت مشاوره تخصصی با کلینیک توانبخشی آبی در مشهد تماس بگیرید.
قبل از شروع هر برنامه تمرینی یا توانبخشی، ارزیابی تخصصی اهمیت دارد؛ چون برنامه مناسب هر فرد با فرد دیگر متفاوت است.
⸻
سوالات متداول درباره تغذیه سردی و گرمی در ام اس
آیا غذاهای سرد برای افراد مبتلا به ام اس ممنوع هستند؟
خیر. شواهد علمی، ممنوعیت عمومی غذاهای سرد را برای افراد مبتلا به ام اس تأیید نمیکند. اگر فرد خاصی متوجه شود یک غذا باعث ناراحتی او میشود، بهتر است این موضوع به صورت فردی بررسی شود.
آیا غذاهای گرم باعث بدتر شدن ام اس میشوند؟
خودِ مفهوم «غذای گرم» با افزایش دمای بدن یکی نیست. با این حال، اگر فرد به گرما حساس باشد، غذا یا نوشیدنی بسیار داغ ممکن است برای او احساس ناخوشایندی ایجاد کند. حساسیت به گرما در ام اس شایع است و افزایش دمای بدن میتواند برخی علائم را به طور موقت تشدید کند.
آیا غذاهای سرد ام اس را بهتر میکنند؟
خوردن غذای سرد درمان ام اس نیست. اگر فرد به گرما حساس باشد، انتخاب نوشیدنی یا غذای خنکتر میتواند در احساس راحتی و کنترل دمای بدن کمککننده باشد.
آیا لبنیات برای ام اس مضر است؟
برای همه افراد مبتلا به ام اس نمیتوان یک قانون یکسان درباره لبنیات تعیین کرد. اگر حساسیت یا بیماری خاصی ندارید، حذف کامل لبنیات بدون جایگزین مناسب ممکن است باعث کاهش دریافت برخی مواد مغذی شود.
آیا قهوه برای ام اس ممنوع است؟
قهوه برای همه افراد مبتلا به ام اس ممنوع نیست. اما مقدار مصرف کافئین باید با شرایط فرد، خواب، اضطراب، مشکلات مثانه و توصیه پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ باشد.
آیا شکر باعث تشدید ام اس میشود؟
شکر به عنوان علت ام اس شناخته نشده است؛ اما مصرف زیاد خوراکیهای بسیار شیرین میتواند کیفیت کلی رژیم غذایی را کاهش دهد. بهتر است مصرف قندهای افزوده و خوراکیهای بسیار فرآوریشده محدود شود.
آیا رژیم بدون گلوتن برای ام اس لازم است؟
خیر. در حال حاضر شواهد کافی وجود ندارد که رژیم بدون گلوتن برای همه افراد مبتلا به ام اس مفید باشد. این رژیم بیشتر در شرایط پزشکی خاص مانند بیماری سلیاک اهمیت دارد و حذف گلوتن بدون دلیل پزشکی میتواند برنامه غذایی را unnecessarily محدود کند.
آیا تغذیه مناسب جایگزین داروهای ام اس میشود؟
خیر. تغذیه و توانبخشی میتوانند بخشی از مراقبت کلی فرد باشند، اما جایگزین داروها یا درمانهای تجویز شده توسط پزشک نیستند.
⸻
جمعبندی تغذیه سردی و گرمی در ام اس
در بحث تغذیه سردی و گرمی در ام اس بهتر است بین باورهای مربوط به «غذاهای سرد و گرم» و مفهوم پزشکی «حساسیت بدن به گرما و سرما» تفاوت قائل شویم.
برخی افراد مبتلا به ام اس با افزایش دمای بدن، به صورت موقت دچار تشدید خستگی، ضعف، مشکلات تعادل یا سایر علائم میشوند و برخی افراد نیز ممکن است نسبت به سرما حساس باشند. این تغییرات معمولاً با برگشت دمای بدن به حالت مناسب کاهش پیدا میکنند.
در زمینه تغذیه، به جای حذف تعداد زیادی از مواد غذایی، بهتر است روی یک رژیم متعادل، متنوع و سرشار از مواد مغذی تمرکز شود. هیچ رژیم غذایی واحدی تاکنون به عنوان درمان قطعی ام اس برای همه افراد شناخته نشده است.
اگر احساس میکنید برخی غذاها، گرما یا سرما علائم شما را بیشتر میکنند، ثبت غذاها و علائم میتواند به شناخت الگوی بدن شما کمک کند.
در کنار تغذیه مناسب، کاردرمانی و فیزیوتراپی نیز میتوانند برای مدیریت مشکلات حرکتی، تعادل، قدرت عضلات، فعالیتهای روزمره و حفظ استقلال فرد مبتلا به ام اس اهمیت داشته باشند.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان مبتلا به ام اس هستید و با مشکلات حرکتی یا انجام فعالیتهای روزمره روبهرو هستید، میتوانید برای ارزیابی تخصصی و دریافت برنامه توانبخشی متناسب با شرایط فرد با کلینیک توانبخشی آبی در مشهد تماس بگیرید و وقت ارزیابی رزرو کنید.